Sợi Gai Dầu

Sợi gai dầu là loại sợi thu được từ thân cây, tương tự các loại sợi vỏ cây (bast fiber) khác, nhưng mềm hơn phần nào so với sợi từ các loại thân cây khác. Nó được sử dụng lần đầu tiên tại các quốc gia trên khắp châu Á. Gai dầu được trồng ở Trung Quốc vào khoảng năm 2000 trước Công nguyên, và người Trung Quốc đã dùng sợi gai dầu để làm giấy. Người Nhật tin rằng gai dầu là loại sợi lâu đời nhất của họ. Sau đó nó được đưa đến các nước châu Âu và trở thành loại sợi quan trọng đối với các quốc gia trong khu vực đó.

Người Ai Cập và người Phoenicia bắt đầu sử dụng gai dầu sau khi đã sử dụng vải lanh rộng rãi. Ngày nay, các quốc gia trồng nhiều gai dầu nhất là Nga, Ấn Độ và Trung Quốc. Gai dầu là loại cây rất khỏe, có thể sinh trưởng ở độ cao lên đến 8.000 feet so với mực nước biển, vì vậy nó phát triển tốt ở những vùng khí hậu nhìn chung ấm hoặc nóng.

Gai dầu là cây hàng năm phải trồng lại mỗi năm, nhưng có thể được trồng trên cùng một mảnh đất thường xuyên hơn so với cây lanh. Nó phải được trồng dày để thân cây mọc cao và mảnh, với lá chỉ mọc gần ngọn. Hoa nhỏ với 5 cánh, và quả nhỏ với nhiều hạt. Khi lá ở gốc bắt đầu chuyển vàng, đó là giai đoạn có thể thu hoạch thân cây gai dầu.

Việc chiết xuất sợi gai dầu sử dụng phương pháp giống như chiết xuất sợi lanh: thân cây được ngâm ủ (retted) cho đến khi mềm, vỏ được lột ra và nghiền nát, sau đó sợi được tách ra và kéo thành chỉ để dệt vải. Sợi tự nhiên có màu nâu sẫm khó tẩy trắng, vì vậy nó thường được nhuộm màu sáng hoặc màu tối thay vào đó.

Sợi gai dầu có độ dài khác nhau tùy theo mục đích sử dụng — sợi dài thường được dùng trong các ứng dụng công nghiệp, trong khi sợi ngắn được dùng cho các mục đích thông thường. Tỷ trọng của sợi gai dầu là 1,48 g/cm3, với độ bền 5,2 g/denier. Nó giãn rất ít, khoảng 1,6%, và có độ đàn hồi thấp. Độ hồi ẩm trong điều kiện tiêu chuẩn là 12%, nhưng nó có thể giữ tới 30% trọng lượng của nó dưới dạng độ ẩm khi không khí rất ẩm.

Phản ứng với axit và kiềm: kiềm đậm đặc, hoặc kiềm ở nhiệt độ cao, sẽ hòa tan sợi, nhưng nó có thể chịu được kiềm loãng dù nóng hay lạnh. Axit loãng, đặc biệt là axit vô cơ, sẽ làm giảm độ bền của sợi và cuối cùng khiến nó đứt gãy. Gai dầu có thể được giặt bằng chất tẩy rửa và sử dụng với chất tẩy trắng nếu dùng đúng lượng và đúng cách. Vải gai dầu chịu được ánh nắng mặt trời và nhiệt tương tự như vải cotton, và kháng bướm đêm và côn trùng tốt, nhưng không kháng nấm mốc. Để kiểm tra xem một loại sợi có phải là gai dầu hay không, ngâm nó trong hợp chất i-ốt trong axit sulfuric — nếu nó chuyển sang màu xanh lam-lục, điều đó cho thấy đây là vải gai dầu thật.

Công dụng của gai dầu Nó thường được dùng để làm dây thừng, bao tải, và vải trang trí nội thất, dệt thành vải dày dùng để làm túi lớn và bao tải.

Sợi gai (Ramie) là loại sợi thu được từ thân cây (Bast Fiber). Đây là loại cây đã được trồng trọt hàng trăm năm ở Trung Quốc và đảo Formosa. Người Trung Quốc gọi nó là "cỏ Trung Hoa," và có bằng chứng cho thấy nó cũng đã được trồng và sử dụng từ lâu ở khu vực Địa Trung Hải, song song với việc sử dụng sợi lanh. Ngày nay nó được trồng rộng rãi ở Trung Quốc, Nhật Bản, Ai Cập, Pháp, Ý, Nga, Hoa Kỳ và Indonesia.

Ramie được trồng từ hạt, mọc thành cụm hoặc bụi. Khi mới trồng, thân cây phải được cắt tỉa nhiều lần, sau đó để mọc lại, cho đến khi thân cây có thể thu hoạch để lấy sợi — quá trình này mất khoảng 2-3 năm. Sau khi cắt, vỏ phải được lột ra bằng tay hoặc bằng máy, sau đó sợi được tách ra qua quy trình chiết xuất sợi. Việc làm sạch được thực hiện bằng cách ngâm sợi trong nước pha xút ăn da (caustic soda) trong vài giờ, giúp tẩy trắng sợi và loại bỏ lớp phủ sáp trên đó. Sau đó chúng được ngâm trong nước axit loãng để trung hòa, rồi rửa sạch và sấy khô.

Sợi ramie là loại sợi dài, khá cứng, với độ bóng trắng đẹp gần giống lụa. Sợi ramie rất chắc, với độ bền dao động từ 5,3-7,4 g/denier. Nó có độ đàn hồi thấp và giãn ít nhất trong tất cả các loại sợi. Ramie bền và phản ứng hóa học giống như các loại sợi cellulose khác, chịu được axit vô cơ ở nhiệt độ thấp, và kháng bướm đêm và côn trùng tốt.

Công dụng
Vải ramie giống với sợi lanh và do đó thường được sử dụng cho các mục đích tương tự như vải lanh, chẳng hạn như may quần áo, khăn trải bàn và các loại vải dụng gia đình khác. Vì vải ramie có kết cấu khá cứng, nó thường được pha trộn với các loại sợi khác như cotton và rayon, giúp làm cho nó dễ chịu hơn khi sử dụng, vì ramie rất chắc trong khi cotton và rayon mang lại độ mềm mại.